LONG NÃO

Cây Long não đưọc trồng tại nhiều tỉnh ở miền Bắc như Hà Giang, Vĩnh Phú, Cao Bằng, Lạng Sơn . Cây Long não còn mọc nhiều ở Nhật Bản, Trung Quốc.

Thông thường từ tháng 9 đến tháng 12, người ta chặt cây, cành lá đem về chặt, cưa nhỏ, chưng cất lấy Long não thô, lại thăng hoa tinh chế lần nữa sẽ được bột Long não tinh chế, cho vào khuôn để có những thỏi Long não. Long não dễ bay hơi nên phải bảo quản trong lọ kín. Những cây Long não sống trên 50 năm cho nhiều Long não, cây non thì lượng ít.

Tính vị qui kinh:

Long não vị cay, tính nóng, có độc, qui kinh Tâm Tỳ.

Theo các sách thuốc cổ:

• Sách Bản thảo phẩm hội tinh yếu: vị đắng cay ôn, có độc ít.
• Sách Bản thảo tái tân: nhập 2 kinh Tâm tỳ.
• Sách Bản thảo tối yếu: nhập túc quyết âm kinh.

Thành phần chủ yếu:

Tinh dầu và Long não tinh thể d-camphora.

Tinh dầu Long não cất phân đoạn sẽ được tinh dầu Long não trắng ( dùng chế cineola), tinh dầu long não đỏ ( chứa safrola, carvacrola), tinh dầu Long não xanh ( chứa cadinen, camphoren, azulen).

Tác dụng dược lý:

A.Theo Y học cổ truyền:

Long não có tác dụng: trừ thấp sát trùng, ôn tán hàn chỉ thống, khai khiếu trừ uế. Chủ trị các chứng: ghẻ lở, cưóc khí sưng đau, đau răng, té ngã đau.

Trích đoạn Y văn cổ:

• Sách Bản thảo phẩm hội tinh yếu: quyển 17: " chủ sát trùng, trừ giới tiên, liệu thang hóa sang, dịch uế khí ( trị ghẻ lở, bỏng lửa, nước sôi, khí độc)".
• Sách Bản thảo cương mục: " thông quan khiếu, lợi trệ khí, trị trúng ác tà khí, hoắc loạn, tâm phúc thống, hàn thấp cước khí, giới tiên, phong tao ( ngứa), khu xĩ ( sâu răng). trừ thấp sát trùng, do đó dùng thuốc đốt khói xông áo quần, thúng mủng có thể trừ sâu mọt

B.Kết quả nghiên cứu dược lý hiện đại:

1. Long não có tác dụng hưng phấn trung khu thần kinh, tăng cường hô hấp và tuần hoàn, nhất là trung khu thần kinh đang ở trạng thái ức chế thì tác dụng càng rõ. Cơ chế tác dụng là lúc chích dưới da thuốc kích thích tại chỗ gây phản xạ hưng phấn.
2. Liều thường dùng không có tác dụng đối với cơ tim, liều cao chỉ khi nào gây suy tim thuốc mới có tác dụng hưng phấn. Đối với trung khu mạch máu chỉ khi nào chức năng suy kiệt mới có tác dụng hưng phấn.
3. Bôi vào da, thuốc gây cảm giác mát do thuốc kích thích vào thụ thể cảm giác lạnh và có tác dụng giảm đau, giảm ngứa, gây tê nhẹ, chống thối.
4. Thuốc có tác dụng kích thích đường ruột gây cảm giác ấm áp dễ chịu đối với bao tử, liều cao gây buồn nôn, nôn.
5. Long não được hấp thu dễ nhanh qua da niêm mạc bất kỳ nơi nào trên cơ thể kể cả niêm mạc bao tử. Thuốc bị oxy hóa ở gan thành thành campherenol, sau đó qua chuyển hóa kết hợp với glucoronic và bài tiết ra nước tiểu.
6. Độc tính của thuốc: Liều uống 0,5 - 1g có thể gây hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, cảm giác nóng, gây kích thích, nói sảng, uống trên 2g dẫn đến yên tĩnh nhất thời và tiếp theo là vỏ não bị kích thích gây co giật, cuối cùng suy hô hấp và tử vong. Uống 7 - 15g và chích bắp 4g gây chết. Cấp cứu chủ yếu là điều trị triệu chứng, vì thuốc được cơ thể giải độc nhanh và thường được cứu sống.

Ứng dụng lâm sàng:

1.Phòng trị chứng lóet do đồ lót ( tả lót) nằm lâu:

• Long não, Não sa mỗi thứ 2g, trường hợp chưa lóet, dùng cồn 75%, 200ml chế thành tinctura bôi vào. Nếu đã lóet, dùng cao mềm Hoàng liên tố phối hợp thuốc bôi ngoài.

2.Trị hậu môn thấp chẩn lở ngứa: Long não, Minh phàn đều 2g, Mang tiêu 20g, hòa vào nước sôi 600ml đợi ấm ngâm đít vào 10 phút, ngày 2 lần.

3.Trị chàm ở chân bội nhiễm hoặc lóet: Long não 3g Đậu hủ ( đậu phụ 2 miếng) trộn nát đắp ngoài.

4.Trị giun kim: Long não 1g, Hắc bạch sữu 3g, Binh lang ( hạt cau) 6g, tất cả tán bột mịn. Trước lúc ngủ, lấy nước sôi 100ml, hòa thuốc đợi ấm 30 độ C, lấy bơm chích hút thuốc bơm vào đít, liên tục 3 - 5 lượt kết quả tốt ( Tào Mỹ Hoa, Tạp chí Trung y dược Thượng hải 1985, 5:34).

5.Trị trẻ em ghẻ lỡ ngứa: Long não, Hoa tiêu, Mè đen lượng đủ bôi, tán bột mịn trộn với vaselin bôi.

6.Trị răng sâu đau: Long não, Chu sa lượng như nhau tán bột mịn bôi răng đau.

7.Trị đau khớp do bong gân: Dầu Long não, Long não, dầu Tùng tiết, trộn bôi chỗ đau.

Liều thường dùng và chú ý:

• Liều uống trong: 0,1 - 0,2g thuốc tán hoặc rượu.
• Dùng ngoài: lượng vừa đủ tán bột trộn với dầu hoặc cồn bôi.
• Chú ý: Cơ thể khí âm hư có sốt không uống. Thuốc có độc phải hết sức thận trọng, không dùng cho phụ nữ có thai, trẻ nhỏ. Thuốc kỵ lửa.