HY THIÊM

Tính vị qui kinh:

Tính vị đắng hàn, qui kinh Can thận.

Theo các sách thuốc cổ:

• Sách Bản thảo phùng nguyên: đắng hơi cay, hàn có độc ít.
• Sách Bản thảo tái tân: nhập 2 kinh Tâm Tỳ.

Thành phần chủ yếu:

Glucosid Hy thiêm (Darutoside), alkaloid.

Tác dụng dược lý:

A.Theo Y học cổ truyền:

Trừ phong thấp, thông kinh lạc, thanh nhiệt giải độc.

Chủ trị chứng phong thấp tê liệt, ung nhọt sang độc, thấp chẩn, ngứa ngáy.

Trích đoạn Y văn cổ:

• Sách Đồ kinh bản thảo: " trị can thận phong khí, chân tay tê dại, đau trong xương, lưng gối mỏi - kiêm chủ phong thấp sang, cơ nhục tê khó khỏi".
• Sách Bản thảo kinh sơ: " khu phong trừ thấp kiêm hoạt huyết".

B.Kết quả theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

Thuốc có tác dụng kháng viêm, giãn mạch, hạ huyết áp, ức chế miễn dịch.
 

Ứng dụng lâm sàng:

1.Trị phong thấp tê mỏi đau nhức xương:

• Cao Hy thiêm: Hy thiêm 1000g, Thiên niên kiện 50g, gia đường, cồn, tá dược vừa đủ 1000ml, mỗi lần uống 30ml, ngày 3 lần.
• Viên Hy thiêm: Cao mềm Hy thiêm 1/10: 0,09g, bột Hy thiêm 0,10, bột Thiên niên kiện 0,03, bột Xuyên khung 0,02, cho đường và tá dược vừa đủ 1 viên. Mỗi lần uống 4 - 5 viên, ngày uống 2 lần.

2.Trị nhọt, rắn cắn, dùng làm thuốc giải độc: dùng Hy thiêm thảo tươi lượng vừa đủ, rửa sạch giã nát đắp ngoài.

3.Kinh nghiệm của Chu Lương Xuân dùng: Hy thiêm 100g, Đương qui 30g, sắc uống trị viêm khớp và viêm đa khớp có kết quả ( Tạp chí Trung y dưọc Thượng hải 1982,9:33).

Liều lượng và chú ý lúc dùng:

• Liều: 10 - 15g.
• Chú ý: trị phong thấp dùng chín, dùng để giải độc nên dùng tươi, dùng tươi có thể gây nôn mửa.